Micron Document
<!DOCTYPE html>
<html class="client-nojs vector-feature-language-in-header-enabled vector-feature-language-in-main-page-header-disabled vector-feature-page-tools-pinned-disabled vector-feature-toc-pinned-clientpref-0 vector-toc-not-available vector-feature-main-menu-pinned-disabled vector-feature-limited-width-clientpref-1 vector-feature-limited-width-content-enabled vector-feature-custom-font-size-clientpref-1 vector-feature-appearance-pinned-clientpref-0 skin-theme-clientpref-day vector-sticky-header-enabled" lang="de" dir="ltr"><head>
<meta charset="UTF-8">
<title>L’Humanité</title>
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1.0">
<link rel="icon" type="image/png" href="./_res_/favicon.png">
<link rel="canonical" href="https://de.wikipedia.org/wiki/L%E2%80%99Humanit%C3%A9"> <link href="./_mw_/ext.cite.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.wikimediamessages.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/skins.vector.icons.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/skins.vector.search.codex.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/skins.vector.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<meta name="ResourceLoaderDynamicStyles" content="">
<link href="./_mw_/ext.gadget.citeRef.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.defaultPlainlinks.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiCommonHide.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiCommonLayout.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiCommonStyle.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiDarkmode.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiResponsive.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.specialSearch.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_mw_/site.styles.css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_mw_/noscript.css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_res_/footer.css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_res_/vector-2022.css">
</head>
<body class="skin--responsive skin-vector skin-vector-search-vue mediawiki ltr sitedir-ltr mw-hide-empty-elt ns-0 ns-subject page-L’Humanité rootpage-L’Humanité skin-vector-2022 action-view">
<div class="mw-page-container">
<div class="mw-page-container-inner">
<div class="mw-content-container">
<main id="content" class="mw-body">
<header class="mw-body-header vector-page-titlebar">
<h1 id="firstHeading" class="firstHeading mw-first-heading"><span class="mw-page-title-main">L’Humanité</span></h1>
</header>
<a id="top"></a>
<div id="bodyContent" class="vector-body ve-init-mw-desktopArticleTarget-targetContainer" aria-labelledby="firstHeading" data-mw-ve-target-container="">
<div id="contentSub">
<div id="mw-content-subtitle"></div>
</div>
<div id="mw-content-text" class="mw-body-content mw-content-ltr" lang="de" dir="ltr"><div class="mw-content-ltr mw-parser-output" lang="de" dir="ltr">

<p><b>L’Humanité</b> (deutsch: ‚Die Menschheit‘, auch: ‚Die Menschlichkeit‘) ist eine französische Tageszeitung und ehemaliges <a href="Zentralorgan" title="Zentralorgan">Zentralorgan</a> der sozialistischen <a href="Section_fran%C3%A7aise_de_l%E2%80%99Internationale_ouvri%C3%A8re" title="Section française de l’Internationale ouvrière">SFIO</a> (ab 1911) und des <a href="Parti_communiste_fran%C3%A7ais" title="Parti communiste français">PCF</a> (ab 1923).
</p>

<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Geschichte">Geschichte</h2></div>
<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 id="1904–1914"><span id="1904.E2.80.931914"></span>1904–1914</h3></div>
<p>Das von <a href="Jean_Jaur%C3%A8s" title="Jean Jaurès">Jean Jaurès</a> als Instrument der Sammlung der zersplitterten Linken konzipierte Zeitungsorgan genoss zur Zeit seiner Gründung auch die Unterstützung von Teilen des Bürgertums.<sup id="cite_ref-1" class="reference"><a href="#cite_note-1"><span class="cite-bracket">[</span>1<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>
</p><p>Prominente Mitarbeiter zur Zeit der Gründung waren <a href="Ren%C3%A9_Viviani" title="René Viviani">René Viviani</a>, <a href="Aristide_Briand" title="Aristide Briand">Aristide Briand</a>, <a href="L%C3%A9on_Blum" title="Léon Blum">Léon Blum</a>, <a href="Jean_Longuet" title="Jean Longuet">Jean Longuet</a>, <a href="Lucien_Herr" title="Lucien Herr">Lucien Herr</a>, <a href="Jean_Allemane" title="Jean Allemane">Jean Allemane</a>, <a href="Octave_Mirbeau" title="Octave Mirbeau">Octave Mirbeau</a>, <a href="Henry_de_Jouvenel" title="Henry de Jouvenel">Henry de Jouvenel</a>, <a href="Abel_Hermant" title="Abel Hermant">Abel Hermant</a> und <a href="Albert_Thomas_(Politiker%2C_1878)" title="Albert Thomas (Politiker, 1878)">Albert Thomas</a>.
</p><p>Die 1905 erfolgte Vereinigung der französischen Sozialisten zur <a href="Section_fran%C3%A7aise_de_l%E2%80%99Internationale_ouvri%C3%A8re" title="Section française de l’Internationale ouvrière">SFIO</a> gab dem Blatt Auftrieb. 1911 wurde es zum offiziellen Parteiorgan. In der zunehmend angespannten Atmosphäre vor Beginn des Ersten Weltkriegs vertrat das Blatt entschieden internationalistische und pazifistische Positionen. Der militante Nationalist <a href="Raoul_Villain" title="Raoul Villain">Raoul Villain</a> nahm dies zum Anlass, Jaurès am 31. Juli 1914 zu ermorden. Rund 5000<sup id="cite_ref-2" class="reference"><a href="#cite_note-2"><span class="cite-bracket">[</span>2<span class="cite-bracket">]</span></a></sup> entsetzte Menschen fanden sich gleich nach Erhalt der Todesnachricht am Sitz der Zeitung ein, um das Verbrechen anzuprangern.
</p>
<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 id="1914–1920"><span id="1914.E2.80.931920"></span>1914–1920</h3></div>
<p>Der Nachfolger von Jaurès, <a href="Pierre_Renaudel" title="Pierre Renaudel">Pierre Renaudel</a>, unterstützte im Sinn eines republikanischen Patriotismus voll die Kriegsanstrengungen der <a href="Triple_Entente" title="Triple Entente">Entente</a>. Im Oktober 1918 wurde er durch <a href="Marcel_Cachin" title="Marcel Cachin">Marcel Cachin</a> ersetzt.
</p>
<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 id="1920–1939"><span id="1920.E2.80.931939"></span>1920–1939</h3></div>
<p>Im Zuge der Spaltung der SFIO beim <a href="Kongress_von_Tours" title="Kongress von Tours">Kongress von Tours</a> (25. bis 30. Dezember 1920) fiel das <a href="Zentralorgan" title="Zentralorgan">Zentralorgan</a> der Partei der prosowjetischen Mehrheit zu und wurde 1923 zum offiziellen Zentralorgan des PCF. Die Blattlinie wandte sich gegen den <a href="Rifkrieg_(1921)" class="mw-redirect" title="Rifkrieg (1921)">Rifkrieg</a>; als Chefredakteur fungierte ab 1926 Paul Vaillant-Couturier. Während der Periode des <a href="Front_populaire" title="Front populaire">Front populaire</a> erreichte <i>L’Humanité</i> Auflagenzahlen um die 300.000. Teil der Mobilisation der Leser als Arbeiter-Korrespondenten und Mitwirkende beim Vertrieb war auch das 1930 geschaffene <a href="Pressefest" title="Pressefest">Pressefest</a> der Parteizeitung, die <a href="F%C3%AAte_de_l%E2%80%99Humanit%C3%A9" title="Fête de l’Humanité">Fête de l’Humanité</a>. Die <a href="Stalinisierung" title="Stalinisierung">Stalinisierung</a> der Partei und ihres Zentralorgans führte allerdings zum Abgang antistalinistischer Mitarbeiter wie <a href="Boris_Souvarine" title="Boris Souvarine">Boris Souvarine</a>. Am 27. August 1939 verbot die Regierung <a href="%C3%89douard_Daladier" title="Édouard Daladier">Daladier IV</a> das Blatt,<sup id="cite_ref-3" class="reference"><a href="#cite_note-3"><span class="cite-bracket">[</span>3<span class="cite-bracket">]</span></a></sup> nachdem es den <a href="Deutsch-sowjetischer_Nichtangriffspakt" title="Deutsch-sowjetischer Nichtangriffspakt">deutsch-sowjetischen Nichtangriffspakt</a> gutgeheißen hatte.
</p>
<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 id="1939–1945"><span id="1939.E2.80.931945"></span>1939–1945</h3></div>
<p>Die Zeitung blieb während der ganzen Kriegsperiode verboten, trotz wiederholter Vorstöße bei den deutschen Okkupationsbehörden ab Sommer 1940.<sup id="cite_ref-4" class="reference"><a href="#cite_note-4"><span class="cite-bracket">[</span>4<span class="cite-bracket">]</span></a></sup> 383 Nummern erschienen geheim und spielten nach dem deutschen Angriff auf die Sowjetunion eine wichtige Rolle beim Aufbau der <a href="R%C3%A9sistance" title="Résistance">Résistance</a>.<sup id="cite_ref-5" class="reference"><a href="#cite_note-5"><span class="cite-bracket">[</span>5<span class="cite-bracket">]</span></a></sup> Zahlreiche Mitarbeiter wurden ermordet, zum Beispiel Lucien Sampaix<sup id="cite_ref-6" class="reference"><a href="#cite_note-6"><span class="cite-bracket">[</span>6<span class="cite-bracket">]</span></a></sup> und <a href="Gabriel_P%C3%A9ri" title="Gabriel Péri">Gabriel Péri</a>. Ab dem 21. August 1944 erschien die Zeitung wieder offiziell.
</p>
<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 id="1945–1994"><span id="1945.E2.80.931994"></span>1945–1994</h3></div>
<p>Im <a href="Kalter_Krieg" title="Kalter Krieg">Kalten Krieg</a> bezog <i>L’Humanité</i> Position zugunsten der <a href="Sowjetunion" title="Sowjetunion">Sowjetunion</a>, nicht zuletzt auch angesichts des <a href="Ungarischer_Volksaufstand" title="Ungarischer Volksaufstand">Ungarischen Volksaufstands</a> im Jahr 1956. Am 7. November 1956 wurde daraufhin das Bürohaus der Zeitung von antikommunistischen Demonstranten angegriffen.<sup id="cite_ref-7" class="reference"><a href="#cite_note-7"><span class="cite-bracket">[</span>7<span class="cite-bracket">]</span></a></sup> Angesichts einer eher desinteressiert agierenden Polizei verteidigten sich die Belagerten mit <a href="Barrikade" title="Barrikade">Barrikaden</a> und Wurfgeschossen. Drei Demonstranten fanden dabei den Tod. Das Blatt verglich diese Belagerung mit den Aktionen der „Konterrevolution“ in Ungarn.<sup id="cite_ref-8" class="reference"><a href="#cite_note-8"><span class="cite-bracket">[</span>8<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>
</p><p><i>L’Humanité</i> war andererseits die einzige französische Zeitung mit konsequent antikolonialistischer Ausrichtung, was sowohl während des <a href="Indochinakrieg" title="Indochinakrieg">Indochinakrieges</a> als auch während des <a href="Algerienkrieg" title="Algerienkrieg">Algerienkriegs</a> häufig zu Beschlagnahmungen einzelner Nummern führte. <a href="Madeleine_Riffaud" title="Madeleine Riffaud">Madeleine Riffaud</a> wurde für ihre Algerienartikel am 30. Juni 1962 von der <a href="Organisation_de_l%E2%80%99arm%C3%A9e_secr%C3%A8te" title="Organisation de l’armée secrète">OAS</a> in <a href="Algerienkrieg#Abkommen_über_Waffenstillstand_und_Unabhängigkeit" title="Algerienkrieg">Oran</a> angegriffen und schwer verletzt.<sup id="cite_ref-9" class="reference"><a href="#cite_note-9"><span class="cite-bracket">[</span>9<span class="cite-bracket">]</span></a></sup><sup id="cite_ref-10" class="reference"><a href="#cite_note-10"><span class="cite-bracket">[</span>10<span class="cite-bracket">]</span></a></sup><sup id="cite_ref-11" class="reference"><a href="#cite_note-11"><span class="cite-bracket">[</span>11<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>
</p><p>Die Auflage der Zeitung fiel von 400.000 Exemplaren 1945 auf 150.000 im Jahr 1972 und 107.000 im Jahr 1986.
</p>
<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 id="Seit_1994">Seit 1994</h3></div>
<p>1994 bis 1999 firmierte die Zeitung nicht mehr als „Zentralorgan“ der KPF, sondern nurmehr als „journal du PCF“. 1999 entfiel der explizite Hinweis auf die Partei, die allerdings bis heute bestimmende Kraft blieb. 2000–2001 kam es zur Verbreiterung der schmalen Kapitalbasis des Blattes. Nach einer schweren Finanzkrise konsolidierte sich das Blatt dank der Zufuhr von Fremdkapital. Seit 2004 gehört die Zeitung zu 40 Prozent der PCF, Freunde und Mitarbeiter halten je zehn Prozent, die Gesellschaft der Freunde 20 Prozent und Großunternehmen wie Sparkassen, der Sender <a href="TF1" title="TF1">TF1</a> und der Rüstungskonzern <a href="Groupe_Lagard%C3%A8re" class="mw-redirect" title="Groupe Lagardère">Lagardère</a> den Rest. Mit 46.000 Exemplaren erreichte die Auflage 2002 einen Tiefpunkt, dem allerdings eine bescheidene Stabilisierung folgte.
</p><p>Um seine Schulden von geschätzt acht Millionen Euro abzubauen, zog das Blatt 2008 aus dem 1989 errichteten prestigeträchtigen Bau von <a href="Oscar_Niemeyer" title="Oscar Niemeyer">Oscar Niemeyer</a> aus.<sup id="cite_ref-12" class="reference"><a href="#cite_note-12"><span class="cite-bracket">[</span>12<span class="cite-bracket">]</span></a></sup> Aber der Verkauf des Niemeyer-Gebäudes scheiterte im Sommer 2008, was eine neue Finanzkrise auslöste, die durch Solidaritätsappelle mühsam gemeistert wird.
</p><p>Das Blatt unterhält keine <a href="Auslandskorrespondent" class="mw-redirect" title="Auslandskorrespondent">Auslandskorrespondenten</a> mehr und hat nur noch 58 Redakteure. Seit den 2020er Jahren besteht eine Publikationskooperation mit der deutschsprachigen Tageszeitung <a href="Nd" title="Nd">nd</a>.
</p>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Literatur">Literatur</h2></div>
<ul><li><i>La Une – l’Humanité – 1904–1998</i>. Plon/l’Humanité, 1998, ISBN 2-259-18937-7</li>
<li>André Carrel: <i>L’Huma</i>. Messidor/l’Humanité, 1989.</li>
<li>Bernard Chambaz: <i>l’Humanité, 1904–2004</i>. Seuil, 2004.</li>
<li>Christian Delporte, Claude Pennetier, Jean-François Sirinelli, Serge Wolikow (Hrsg.): <i>l’Humanité de Jaurès à nos jours</i>. Éditions du Nouveau Monde, 2004.</li>
<li>Roland Leroy, Valère Staraselski, Pierre Clavilier, Jérôme Malois (Hrsg.): <i>Un siècle d’Humanité, 1904–2004</i>. Éditions Le Cherche Midi, 2004, ISBN 2-7491-0223-5</li>
<li>Alain Ruscio: <i>La Question coloniale dans l’Humanité, 1904–2004</i>. La Dispute, 2005.</li>
<li>Jean-Emmanuel Ducoin: <i>Notes d’Humanité(s), Journal d’un effronté, chronique 2003–2007</i>. Michel de Maule, 2007.</li>
<li>Sylvain Boulouque: <i>L’affaire de L’humanité</i>. Larousse, Paris 2010.</li>
<li>Alexandre Courban: <i>L'Humanité: de Jean Jaurès à Marcel Cachin (1904-1939)</i>. Editions de l'Atelier 2014, ISBN 978-2-7082-4278-4</li></ul>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Weblinks">Weblinks</h2></div>
<div class="sisterproject" style="margin:0.1em 0 0 0;"><div class="noresize noviewer" style="display:inline-block; line-height:10px; min-width:1.6em; text-align:center;" aria-hidden="true" role="presentation"><span class="mw-default-size" typeof="mw:File"><span title="Commons"></span></span></div><b><span class=""><a class="external text" href="https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:L%27Humanit%C3%A9?uselang=de"><span lang="en">Commons</span>: L’Humanité</a></span></b>&nbsp;– Sammlung von Bildern, Videos und Audiodateien</div>
<ul><li><a rel="nofollow" class="external text" href="http://www.humanite.fr/">humanite.fr – Webseite</a> (französisch)</li>
<li><a rel="nofollow" class="external text" href="http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/cb327877302/date">1904 bis 1944</a> <i>L’Humanité</i> verfügbar in <a href="Gallica" title="Gallica">Gallica</a>, der digitalen Bibliothek der <a href="Biblioth%C3%A8que_nationale_de_France" title="Bibliothèque nationale de France">BnF</a>.</li>
<li><a rel="nofollow" class="external text" href="http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/cb42456522m/date">1939 bis 1944</a> <i>L’Humanité clandestine (zone Nord)</i> verfügbar in <a href="Gallica" title="Gallica">Gallica</a>.</li>
<li><a rel="nofollow" class="external text" href="http://www.u-bourgogne.fr/index/front_office/index_co.php?site_id=102&amp;rid=579&amp;cidori=156&amp;cid=563&amp;uid=79">Alexandre Courban</a>: «&nbsp;l’Humanité&nbsp;» (avril 1904 – août 1939): histoire sociale, politique et culturelle d’un journal du mouvement ouvrier français, Dissertation, Université de Bourgogne, Dijon</li></ul>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Einzelnachweise">Einzelnachweise</h2></div>
<ol class="references">
<li id="cite_note-1"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-1">↑</a></span> <span class="reference-text">Zur Finanzierung des Blattes siehe Pierre Albert: <i>Les sociétés du journal l’Humanité de 1904 à 1920.</i> In: Christian Delporte, Claude Pennetier, Jean-François Sirinelli, Serge Wolikow (Hg.): <i>L’Humanité de Jaurès à nos jours.</i> Nouveau Monde éditions, 2004, S. 129–42 mit den Aktionärslisten von 1904 und 1907. Jaurès hatte sich in der <a href="Dreyfus-Aff%C3%A4re" title="Dreyfus-Affäre">Dreyfus-Affäre</a> 1903 mit einer großen Rede zu Gunsten des zu Unrecht verurteilten Hauptmanns profiliert.</span>
</li>
<li id="cite_note-2"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-2">↑</a></span> <span class="reference-text">Pierre-Marie Delpu: <cite style="font-style:italic">Les nouveaux martyrs XVIII<sup>e</sup>–XX<sup>e</sup></cite>. Éditions Passés composés / Humensis, Paris 2024, ISBN 978-2-37933-881-6, <span style="white-space:nowrap">S.<span style="display:inline-block;width:.2em">&nbsp;</span>246</span>.<span class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&amp;rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Abook&amp;rfr_id=info:sid/de.wikipedia.org:L%E2%80%99Humanit%C3%A9&amp;rft.au=Pierre-Marie+Delpu&amp;rft.btitle=Les+nouveaux+martyrs+XVIIIe-XXe&amp;rft.date=2024&amp;rft.genre=book&amp;rft.isbn=9782379338816&amp;rft.pages=246&amp;rft.place=Paris&amp;rft.pub=%C3%89ditions+Pass%C3%A9s+compos%C3%A9s+%2F+Humensis" style="display:none">&nbsp;</span></span>
</li>
<li id="cite_note-3"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-3">↑</a></span> <span class="reference-text">siehe auch Alexandre Courban (2014): <i>L'Humanité: de Jean Jaurès à Marcel Cachin (1904-1939)</i>, Kapitel 4.2.3 ('Vers la guerre'), ISBN 978-2-7082-4278-4.</span>
</li>
<li id="cite_note-4"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-4">↑</a></span> <span class="reference-text">Roger Bourderon: <i>La Négociation. Été 1940</i>, Syllepse, Paris 2001.</span>
</li>
<li id="cite_note-5"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-5">↑</a></span> <span class="reference-text">François Marcot: <i>Dictionnaire historique de la Résistance</i>, Bouquins, S. 729, 2006.</span>
</li>
<li id="cite_note-6"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-6">↑</a></span> <span class="reference-text">Claude Quétel: <cite style="font-style:italic">Vichy</cite> (=&nbsp;Emmanuel Hecht [Hrsg.]: <cite style="font-style:italic">Collection Vérités et légendes (VL)</cite>). Éditions Perrin, Paris 2024, ISBN 978-2-262-10104-6, <span style="white-space:nowrap">S.<span style="display:inline-block;width:.2em">&nbsp;</span>133</span>.<span class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&amp;rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Abook&amp;rfr_id=info:sid/de.wikipedia.org:L%E2%80%99Humanit%C3%A9&amp;rft.au=Claude+Qu%C3%A9tel&amp;rft.btitle=Vichy&amp;rft.date=2024&amp;rft.genre=book&amp;rft.isbn=9782262101046&amp;rft.pages=133&amp;rft.place=Paris&amp;rft.pub=%C3%89ditions+Perrin&amp;rft.series=Collection+V%C3%A9rit%C3%A9s+et+l%C3%A9gendes+%28VL%29" style="display:none">&nbsp;</span></span>
</li>
<li id="cite_note-7"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-7">↑</a></span> <span class="reference-text">Jean-Pierre Arthur Bernard: <i>Paris rouge, 1944–1964. Les communistes français dans la capitale</i>. Éditions Champ Vallon, 1991, S. 27.</span>
</li>
<li id="cite_note-8"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-8">↑</a></span> <span class="reference-text">Jean-Pierre A. Bernard: <i>«&nbsp;Novembre 1956 à Paris&nbsp;»</i>. In: <i>Vingtième Siècle. Revue d’histoire</i>, n° 30, avril–juin 1991, S. 68–81.</span>
</li>
<li id="cite_note-9"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-9">↑</a></span> <span class="reference-text"><span class="cite"><a rel="nofollow" class="external text" href="https://www.srf.ch/news/international/75-jahre-befreiung-von-paris-sie-nannte-sich-rainer"><i>Sie nannte sich Rainer.</i></a><span class="Abrufdatum"> Abgerufen am 6.&nbsp;Dezember 2020</span>.</span><span style="display: none;" class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&amp;rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Adc&amp;rfr_id=info%3Asid%2Fde.wikipedia.org%3AL%E2%80%99Humanit%C3%A9&amp;rft.title=Sie+nannte+sich+Rainer&amp;rft.description=Sie+nannte+sich+Rainer&amp;rft.identifier=https%3A%2F%2Fwww.srf.ch%2Fnews%2Finternational%2F75-jahre-befreiung-von-paris-sie-nannte-sich-rainer">&nbsp;</span></span>
</li>
<li id="cite_note-10"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-10">↑</a></span> <span class="reference-text"><span class="cite"><a rel="nofollow" class="external text" href="https://books.google.de/books?id=Ib-CDwAAQBAJ&amp;pg=PT859&amp;lpg=PT859&amp;dq=L'Humanit%C3%A9+30+juin+1962+Madeleine+Riffaud&amp;source=bl&amp;ots=Rkk_HOXM80&amp;sig=ACfU3U34mRw7C4D0ZnqXTByFk-R6r8riow&amp;hl=de&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwi5iO-Wg7rtAhUDxYUKHXaKDIgQ6AEwEHoECBAQAg#v=onepage&amp;q=L'Humanit%C3%A9%2030%20juin%201962%20Madeleine%20Riffaud&amp;f=false"><i>Les communistes et l'Algérie: Des origines à la guerre d'indépendance, 1920-1962.</i></a><span class="Abrufdatum"> Abgerufen am 6.&nbsp;Dezember 2020</span>.</span><span style="display: none;" class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&amp;rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Adc&amp;rfr_id=info%3Asid%2Fde.wikipedia.org%3AL%E2%80%99Humanit%C3%A9&amp;rft.title=Les+communistes+et+l%27Alg%C3%A9rie%3A+Des+origines+%C3%A0+la+guerre+d%27ind%C3%A9pendance%2C+1920-1962&amp;rft.description=Les+communistes+et+l%27Alg%C3%A9rie%3A+Des+origines+%C3%A0+la+guerre+d%27ind%C3%A9pendance%2C+1920-1962&amp;rft.identifier=https%3A%2F%2Fbooks.google.de%2Fbooks%3Fid%3DIb-CDwAAQBAJ%26pg%3DPT859%26lpg%3DPT859%26dq%3DL%2527Humanit%25C3%25A9%2B30%2Bjuin%2B1962%2BMadeleine%2BRiffaud%26source%3Dbl%26ots%3DRkk_HOXM80%26sig%3DACfU3U34mRw7C4D0ZnqXTByFk-R6r8riow%26hl%3Dde%26sa%3DX%26ved%3D2ahUKEwi5iO-Wg7rtAhUDxYUKHXaKDIgQ6AEwEHoECBAQAg%23v%3Donepage%26q%3DL%27Humanit%25C3%25A9%252030%2520juin%25201962%2520Madeleine%2520Riffaud%26f%3Dfalse">&nbsp;</span></span>
</li>
<li id="cite_note-11"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-11">↑</a></span> <span class="reference-text"><span class="cite"><a rel="nofollow" class="external text" href="https://maitron.fr/spip.php?article161733"><i>RIFFAUD Madeleine [RIFFAUD Marie Madeleine, Armande&nbsp;; pseudonymes dans la Résistance&nbsp;: Sonia, Rainer].</i></a><span class="Abrufdatum"> Abgerufen am 6.&nbsp;Dezember 2020</span>.</span><span style="display: none;" class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&amp;rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Adc&amp;rfr_id=info%3Asid%2Fde.wikipedia.org%3AL%E2%80%99Humanit%C3%A9&amp;rft.title=RIFFAUD+Madeleine+%26%2391%3BRIFFAUD+Marie+Madeleine%2C+Armande+%3B+pseudonymes+dans+la+R%C3%A9sistance+%3A+Sonia%2C+Rainer%26%2393%3B&amp;rft.description=RIFFAUD+Madeleine+%26%2391%3BRIFFAUD+Marie+Madeleine%2C+Armande+%3B+pseudonymes+dans+la+R%C3%A9sistance+%3A+Sonia%2C+Rainer%26%2393%3B&amp;rft.identifier=https%3A%2F%2Fmaitron.fr%2Fspip.php%3Farticle161733">&nbsp;</span></span>
</li>
<li id="cite_note-12"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-12">↑</a></span> <span class="reference-text"><span class="cite"><a rel="nofollow" class="external text" href="http://archive.today/2012.06.04-111902/http://www.liberation.fr/actualite/010117154-15-millions-d-euros-le-prix-de-vente-du-siege-de-l-humanite-a-saint-denis"><i>15 millions d’euros&nbsp;: le prix de vente du siège de L’Humanité à Saint-Denis.</i></a> In: <i><a href="Lib%C3%A9ration" title="Libération">Libération</a>.</i> 30.&nbsp;November 2007, archiviert vom <style data-mw-deduplicate="TemplateStyles:r250917974">
/* start https://de.wikipedia.org/ */


.mw-parser-output .dewiki-iconexternal>a{background-position:center right!important;background-repeat:no-repeat!important}body.skin-minerva .mw-parser-output .dewiki-iconexternal>a{background-image:url("./_mw_/OOjs_UI_icon_external-link-ltr-progressive.svg")!important;background-size:10px!important;padding-right:13px!important}body.skin-timeless .mw-parser-output .dewiki-iconexternal>a,body.skin-monobook .mw-parser-output .dewiki-iconexternal>a{background-image:url("./_mw_/MediaWiki_external_link_icon.svg")!important;padding-right:13px!important}body.skin-vector .mw-parser-output .dewiki-iconexternal>a{background-image:url("./_mw_/Link.ernal-small-ltr-progressive.svg")!important;background-size:0.857em!important;padding-right:1em!important}


/* end https://de.wikipedia.org/ */
</style><span class="dewiki-iconexternal"><a class="external text" href="https://redirecter.toolforge.org/?url=http%3A%2F%2Fwww.liberation.fr%2Factualite%2Finstantanes%2Fchiffre%2F294949.FR.php">Original</a></span> am <span style="white-space:nowrap;">4.&nbsp;Juni 2012</span><span style="display:none">;</span><span class="Abrufdatum" style="display:none"> abgerufen am 1.&nbsp;Januar 1970</span> (französisch).</span><span style="display: none;" class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&amp;rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Adc&amp;rfr_id=info%3Asid%2Fde.wikipedia.org%3AL%E2%80%99Humanit%C3%A9&amp;rft.title=15+millions+d%E2%80%99euros+%3A+le+prix+de+vente+du+si%C3%A8ge+de+L%E2%80%99Humanit%C3%A9+%C3%A0+Saint-Denis&amp;rft.description=15+millions+d%E2%80%99euros+%3A+le+prix+de+vente+du+si%C3%A8ge+de+L%E2%80%99Humanit%C3%A9+%C3%A0+Saint-Denis&amp;rft.identifier=http%3A%2F%2Farchive.today%2F2012.06.04-111902%2Fhttp%3A%2F%2Fwww.liberation.fr%2Factualite%2F010117154-15-millions-d-euros-le-prix-de-vente-du-siege-de-l-humanite-a-saint-denis&amp;rft.source=http://www.liberation.fr/actualite/instantanes/chiffre/294949.FR.php&amp;rft.language=fr">&nbsp;</span></span>
</li>
</ol></div><!--htdig_noindex--><div><div class="zim-footer">
Dieser Artikel wurde von <a class="external text" title="Zuletzt bearbeitet am 2025-06-16" href="https://de.wikipedia.org/wiki/?title=L%E2%80%99Humanit%C3%A9&amp;oldid=257035107">Wikipedia</a> herausgegeben. Der Text ist unter <a class="external text" href="https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/deed.de">Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0</a> verfügbar, sofern nicht anders angegeben. Für die Mediendateien können zusätzliche Bedingungen gelten.
</div>
</div><!--/htdig_noindex--></div>
</div>
</main>
</div>
</div>
</div>
<script src="./_webp_/webpHandler.js"></script>

</body></html>